PETG ทนกว่า PLA พิมพ์ง่ายกว่า ABS แต่ไวต่อความชื้นและเตียงติดแน่น บทความนี้สรุปการตั้งค่าอุณหภูมิ พัดลม Retraction และวิธีอบแห้งสำหรับงาน 3D Printing ครบจบ

ถ้าคุณเคยพิมพ์ PLA จนคล่องแล้วอยากได้ชิ้นงานที่ทนกว่า เหนียวกว่า และทนความชื้นหรือแสงแดดได้ดีขึ้น แต่ยังไม่อยากเจอปัญหาโก่งงอแบบ ABS วัสดุที่คนส่วนใหญ่เลือกต่อไปคือ PETG เส้น Filament ที่ถูกเรียกว่า "จุดกึ่งกลางที่ลงตัว" ระหว่างความง่ายของ PLA กับความแข็งแรงของ ABS

อย่างไรก็ตาม PETG ไม่ได้พิมพ์ง่ายเหมือนที่หลายคนคิด เพราะมีนิสัยเฉพาะตัว ทั้งเส้นใยที่ชอบดูดความชื้น ผิวที่เหนียวจนบางครั้งติดเตียงแน่นเกินไป และอาการ Stringing ที่มักมาเยือนเมื่อตั้งค่าไม่ถูกจุด บทความนี้สรุปแนวทางการตั้งค่าและวิธีแก้ปัญหาที่ใช้ได้จริง เหมาะทั้งมือใหม่และผู้ที่เพิ่งเริ่มเปลี่ยนจาก PLA

PETG คืออะไร และเหมาะกับงานแบบไหน

PETG คือพลาสติกโพลีเอสเตอร์ชนิดหนึ่งที่ผสมไกลคอลเพื่อให้พิมพ์ง่ายขึ้น เมื่อเทียบกับ PLA แล้ว PETG เหนียวกว่า เปราะน้อยกว่า ยืดหยุ่นได้เล็กน้อย และทนความชื้น แสงแดด รวมถึงน้ำมันหรือแอลกอฮอล์ได้ดีกว่า ส่วนเมื่อเทียบกับ ABS นั้น PETG โก่งงอและแตกร้าวน้อยกว่ามาก จึงมักไม่จำเป็นต้องใช้ตู้ปิดมิดชิดในการพิมพ์

งานที่เหมาะกับ PETG ได้แก่ ชิ้นส่วนเครื่องจักรที่รับแรงปานกลาง กล่องและเคสอิเล็กทรอนิกส์ ขาจับหรือ Bracket ภาชนะที่ต้องทนความชื้น อุปกรณ์ในครัวเรือน รวมถึงชิ้นงานที่ต้องวางกลางแจ้งในระยะสั้น ข้อแลกเปลี่ยนคือ PETG ทนความร้อนได้ต่ำกว่า ABS และ ASA และผิวสัมผัสจะมันกว่า PLA เล็กน้อย

ข่าวที่น่าสนใจในวงการช่วงนี้คือ Prusa ร่วมกับ Noctua ออกเส้น PETG สีเบจและสีน้ำตาลตามเอกลักษณ์พัดลม Noctua ต่อยอดจาก PLA ชุดสีเดียวกันที่ออกก่อนหน้านี้ โดยให้เหตุผลว่า PETG แข็งแรงและทนความร้อนกว่า PLA เหมาะกับชิ้นส่วนที่ต้องใช้งานจริงในคอมพิวเตอร์ สะท้อนว่าผู้ผลิตเริ่มมอง PETG เป็นวัสดุสำหรับงานใช้งานจริง ไม่ใช่แค่ทางเลือกของ PLA

ตั้งค่าการพิมพ์ PETG ให้ถูกจุด

ค่าเริ่มต้นที่แนะนำจากแหล่งข้อมูลหลักอยู่ที่อุณหภูมิหัวพิมพ์ประมาณ 230-260 องศาเซลเซียส และเตียงความร้อนประมาณ 65-90 องศาเซลเซียส แต่ค่าจริงขึ้นกับยี่ห้อ สีของเส้น และเครื่องของคุณ ควรเริ่มจากค่าที่ผู้ผลิตระบุบนม้วน แล้วปรับทีละ 5 องศา หากพบว่ามอเตอร์ Extruder สะดุดหรือมีเสียงกริ๊กๆ มักแปลว่าหัวพิมพ์เย็นเกินไป

ความเร็ว: ช่วงแรกควรพิมพ์ช้าไว้ก่อน เช่น เริ่มที่ราว 15-30 mm/s สำหรับชั้นแรก แล้วค่อยเพิ่มความเร็วทีละน้อย ส่วนความเร็ว Travel ควรสูงอย่างน้อย 120 mm/s เพื่อลดการไหลซึมระหว่างเคลื่อนที่ ทั้งนี้ PETG สูตรความเร็วสูง (High-Speed PETG) จะมีโปรไฟล์แยกต่างหาก ควรใช้ตามที่ผู้ผลิตกำหนด

พัดลมระบายความร้อน: PETG ไม่ชอบถูกเป่าลมแรงเหมือน PLA เพราะการเย็นตัวเร็วเกินไปทำให้ชั้นยึดกันไม่แน่น เกิดรอยแตกหรือ Delamination ได้ง่าย ลองเริ่มจากพัดลมปิดหรือเปิดต่ำ ๆ ราว 20-50 เปอร์เซ็นต์เฉพาะส่วนที่เป็นสะพานหรือชั้นสั้น ๆ

Retraction: ระยะ Retraction ประมาณ 3-4 มิลลิเมตรสำหรับ Direct Drive และ 6-7 มิลลิเมตรสำหรับ Bowden โดยความเร็วดึงกลับราว 25 mm/s ซึ่งมีผลต่อคุณภาพมากกว่าระยะ หากคุณเคยปรับ Retraction สำหรับแก้ Stringing ใน PLA มาแล้ว ให้ถือเป็นจุดเริ่มต้นแล้วทดสอบด้วย Retraction Tower อีกครั้งเมื่อเปลี่ยนมาใช้ PETG

การอบแห้งและเก็บรักษา PETG

PETG ดูดความชื้นจากอากาศได้ง่าย โดยเฉพาะในสภาพอากาศชื้นแบบประเทศไทย เส้นที่ชื้นจะมีเสียงปะทุ มีฟองอากาศที่ปลายหัวพิมพ์ ผิวงานหยาบ และเกิดเส้นใยบาง ๆ รอบชิ้นงาน แถมยังทำให้ความแข็งแรงของชิ้นงานลดลง

วิธีแก้คืออบแห้งที่อุณหภูมิราว 65-70 องศาเซลเซียส ประมาณ 4-6 ชั่วโมง ด้วยเครื่องอบ Filament โดยเฉพาะ จากนั้นเก็บในกล่องซีลพร้อมสารดูดความชื้น หรือพิมพ์ตรงจากกล่องอบแห้งหากเป็นช่วงที่อากาศชื้นมาก การเก็บให้ดีตั้งแต่แรกช่วยประหยัดทั้งเวลาและเส้นที่เสียไปโดยไม่จำเป็น

ปัญหาที่พบบ่อยกับ PETG และวิธีแก้

1. Stringing และ Oozing: มักเกิดจากอุณหภูมิหัวพิมพ์สูงเกินไป เส้นชื้น หรือ Retraction ไม่พอ ให้อบเส้นก่อน แล้วลดอุณหภูมิลงทีละ 5 องศาจนถึงจุดที่ Extruder เริ่มสะดุด ค่อยถอยกลับขึ้นมาเล็กน้อย จากนั้นจึงปรับ Retraction และเพิ่มความเร็ว Travel

2. ชิ้นงานติดเตียงแน่นเกินไป: ข้อนี้ต่างจาก PLA ที่มักหลุดจากเตียง PETG ยึดติดแรงมาก โดยเฉพาะบนแผ่น PEI ผิวเรียบ จนบางครั้งดึงผิว PEI ออกมาด้วย ควรทา Glue Stick หรือสเปรย์ผมบาง ๆ เป็นชั้นกั้น (Release Layer) ใช้แผ่น PEI ผิวเท็กซ์เจอร์ และตั้ง Z-Offset ชั้นแรกให้สูงกว่าตอนพิมพ์ PLA เล็กน้อย รวมถึงทำความสะอาดเตียงด้วยน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจาน แทนการใช้ไอโซโพรพิลแอลกอฮอล์อย่างเดียว

3. หัวพิมพ์เก็บ Blob หรือเศษพลาสติก: PETG เหนียวและชอบเกาะติดหัวพิมพ์ ส่งผลให้เกิดก้อนพลาสติกที่ลากไปติดชิ้นงาน แก้ได้ด้วยการเปิด Z-Hop เล็กน้อย เปิด Avoid Crossing Perimeters และตรวจให้แน่ใจว่าระยะชั้นแรกไม่ต่ำเกินไป

4. Support ติดแน่นเกินไป: PETG เชื่อมกับ Support ได้แน่นกว่า PLA มาก ให้เพิ่มระยะ Z Distance ของ Support ใช้ลายแบบ Grid หรือ Zig-Zag และค่อยเอา Support ออกหลังชิ้นงานเย็นสนิท

ผลกระทบต่อผู้ใช้: ควรเลือก PETG เมื่อไหร่

สำหรับผู้ใช้ทั่วไป PETG เป็นก้าวต่อไปที่คุ้มค่าหลังจากเชี่ยวชาญ PLA แล้ว โดยเฉพาะหากคุณต้องการชิ้นงานที่ทนทานขึ้นแต่ไม่อยากลงทุนตู้ปิดหรือจัดการกลิ่นและไอระเหยแบบ ABS อย่างไรก็ตามควรรู้ข้อจำกัด คือ PETG ทนความร้อนต่ำกว่า ABS และ ASA จึงไม่เหมาะกับชิ้นส่วนที่ต้องอยู่ในที่ร้อนจัดอย่างภายในรถยนต์ ส่วนงานที่ต้องการความแม่นยำสูงหรือผิวสวยคมชัดมาก PLA ยังทำได้ดีกว่า

หากต้องการอัปเกรดต่อจาก PETG ยังมีตัวเลือกอย่าง PCTG ที่เหนียวและทนกว่า หรือ ASA สำหรับงานกลางแจ้งโดยเฉพาะ ซึ่งเคยแนะนำไว้ในบทความก่อนหน้าของเรา

สรุปและมุมมองอนาคต

PETG เป็นวัสดุที่ให้ความสมดุลระหว่างความแข็งแรง ความทนทาน และความง่ายในการพิมพ์ ถ้าคุณจัดการ 3 เรื่องหลักได้ คือ อบเส้นให้แห้ง ตั้งพัดลมให้พอดี และใช้ชั้นกั้นบนเตียง ก็จะได้งานพิมพ์ที่สวยและใช้งานได้จริง ด้วยแนวโน้มที่ผู้ผลิตรายใหญ่เริ่มออกสี PETG หลากหลายและสูตรความเร็วสูงเพิ่มขึ้น เชื่อว่า PETG จะกลายเป็นวัสดุมาตรฐานของงานใช้งานจริงในอีกไม่นาน ที่ Molastic เรามี Filament หลายประเภทพร้อมให้เลือกสำหรับทุกงานพิมพ์ 3D Printing ของคุณ

แท็ก

3D Printing FDM Filament PETG วัสดุ

• แบ่งปันเมื่อ:
• WhatsApp
• Facebook
• Twitter
• Pinterest
• Messenger
• Email

---